Powrót                                                  Scenariusz zajęć warsztatowych dla nauczycieli

i wychowawców  SOSW w Grębowie

 

 

 Prowadząca zajęcia : Lucyna Wielgosz

 

Temat: Wykorzystanie metody W.Sherborne w pracy z dziećmi  upośledzonymi umysłowo.

 

Cele zajęć:

- pogłębienie wiedzy na temat metody Ruchu Rozwijającego

- zapoznanie z możliwościami wykorzystania metody w pracy z dziećmi upośledzonymi umysłowo,

- zdobycie praktycznych umiejętności zastosowania w/w metody

 

Metody pracy:

- wykład

- dyskusja

- ćwiczenia praktyczne

 

Formy pracy:

- zbiorowa, grupowa

 

Czas trwania zajęć: 60 min.

 

Środki dydaktyczne:

- plansze z informacjami merytorycznymi

- karimaty, koce

- magnetofon i kasety z nagraniami

 

Przebieg zajęć:

 

1.     Powitanie uczestników zajęć

 

2.     Prezentacja tematu i krótkie omówienie celów zajęć

 

3.     Wstęp teoretyczny

 

 Ruch Rozwijający Weroniki Sherborne:

 

Weronika Sherborne (1922-1990) z wykształcenia była nauczycielem wychowania fizycznego i fizjoterapeutą. W latach sześćdziesiątych wypracowała ona własny system ćwiczeń- Ruch Rozwijający (Developmental Movement), który ma zastosowanie we wspomaganiu prawidłowego rozwoju psychoruchowego dzieci i w korygowaniu jego zaburzeń. metoda Ruchu Rozwijającego korzeniami sięga do teorii i praktyki szkoły Rudolfa Labana, jednak rozwinięcie jej w kierunku humanistycznym pozwoliło na skierowanie uwagi i uwypuklenie potrzeby rozwijania bliskości, nawiązywania kontaktu i więzi emocjonalnej z innymi ludźmi.

Metoda Weroniki Sherborne wywodzi się z naturalnych potrzeb dziecka, zaspokajanych w kontakcie z dorosłymi, z tak zwanego "baraszkowania", które pojawia się we wczesnym dzieciństwie u każdego człowieka i niemal w każdej rodzinie. Założenia metody Ruchu Rozwijającego mówią o posługiwaniu się ruchem, jako narzędziem wspomagania rozwoju dziecka i terapii zaburzeń rozwoju. Celem metody jest doświadczenie ruchu, kontaktu fizycznego i emocjonalnego.  Metoda W. Sherborne jest naturalna, prosta, można ją stosować w każdych warunkach. Uczestnikami zajęć prowadzonych metodą Ruchu Rozwijającego mogą być wszyscy, dorośli, młodzież i dzieci.

Poprzez stosowanie metody Ruchu Rozwijającego wspomagamy emocjonalny rozwój dziecka, rozwijamy świadomość schematu ciała i integrujemy poszczególne jego części, rozwijamy orientację przestrzenną. Wspomagamy także rozwój poczucia bezpieczeństwa, zaufania, pewności siebie, wiary we własne siły i możliwości. Kształtujemy pozytywne relacje z otoczeniem, partnerem w zabawie, bliskimi. Dążymy do rozwoju własnej inwencji, inicjatywy, spontaniczności.

        Podstawowe założenia metody to rozwijanie przez ruch:

1) świadomości własnego ciała i usprawniania ruchowego,

2) świadomości przestrzeni i działania w niej,

3) dzielenie przestrzeni z innymi ludźmi i nawiązywania z nimi bliskiego kontaktu.

        U dzieci o specjalnych potrzebach edukacyjnych dość często nie występuje wyraźna potrzeba zabawy i stopniowo należy ją rozwijać. Chcąc nauczyć dzieci upośledzone danej czynności trzeba im stopniowo i wielokrotnie krok po kroku pokazywać jak się wymaganą czynność wykonuje, oraz zapewnić czas na samodzielne ćwiczenia i dowolne eksperymentowanie. Należy zwrócić uwagę na gry z zabawy interakcyjne uwzględniają one myśli i uczucia oraz wiedzę dzieci, w sposób szczególny stymulują chęć zabawy zaś warunkiem udziału w grze jest zachowanie jej reguł. Dzieci nie muszą kryć swych emocji, mogą dowolnie komunikować się z innymi uczestnikami gry w sposób werbalny i niewerbalny. Gry sprawiają, że dzieci same przyczyniają się do tworzenia pewnych wydarzeń, stając się autentycznym podmiotem działania.

Wiele gier interakcyjnych, uwzględniających potrzeby dzieci zawiera elementy współzawodnictwa i współpracy, a podczas działania wyłania się wzajemna pomoc dwóch partnerów lub całego zespołu.

   W czasie prowadzenia zabaw nauczyciel (wychowawca) odgrywa bardzo ważną rolę. Musi zapoznać dzieci z treścią, sposobem zabawy, dba o poprawny jej przebieg i przestrzeganie ustalonych reguł. Powinien także czynnie w niej uczestniczyć. Prowadzący objaśniając dzieciom zabawę powinien ilustrować ją ruchem. W trakcie zabawy należy uważać, aby dzieci nie czuły się zmęczone jej tempem, ani innymi jej aspektami.

 Zabawy ruchowe utrwalają wiele pojęć i wiadomości, kształtują nawyki kulturalne, pozytywne cechy charakteru,

a w szczególności świadomą dyscyplinę, umiejętność współpracy w zespole.

     Za pomocą zabawy rozwijamy spostrzegawczość, orientację w przestrzeni, umiejętność oceny odległości i kierunku, poznawanie stosunków liczbowych, rozpoznawanie barw, kształtów.  Zabawa ruchowa jest przygotowaniem do społecznego współdziałania

 i współżycia. Znaczenie wychowawcze zabawy dobrze zorganizowanej polega przede wszystkim na kształtowaniu cech charakteru

i utrwalaniu nawyków koniecznych w życiu społecznym.

 

Wskazania dla prowadzącego zajęcia:

·        Uczestniczenie w zajęciach jest dobrowolne ( możesz dziecko zachęcać),

·        Postaraj się nawiązać kontakt z dzieckiem ( wzrokiem, dotykiem),

·        Zajęcia powinny być dla dziecka przyjemne i dawać radość z aktywności ruchowej,

·        Bierz udział we wszystkich ćwiczeniach – baw się,

·        Przestrzegaj praw dziecka do swobodnej, własnej decyzji,

·        Zauważaj i stymuluj aktywność dziecka, daj mu szansę na działanie twórcze,

·        Miej poczucie humoru,

·        Nie krytykuj dziecka,

·        Chwal dziecko nie za efekt, co za jego starania i wysiłek,

·        Unikaj stwarzania sytuacji rywalizujących,

·        Rozszerzaj krąg doświadczeń społecznych dziecka,

·        Większość, szczególnie początkowych ćwiczeń, prowadź na podłodze,

·        Zaczynaj od ćwiczeń prostych, stopniowo je utrudniając,

·        Zmniejszaj udział swojej inicjatywy na rzecz coraz aktywniejszego udziału dziecka,

·        Proponuj na przemian ćwiczenia dynamiczne i relaksacyjne,

·        Miej zawsze na uwadze samopoczucie dziecka,

·        Ucz dzieci zarówno używania siły, jak i zachowania delikatności i opiekuńczości w stosunku do drugiej osoby,

·        We wszystkich ćwiczeniach dbaj o to, aby dziecko znalazło się także w pozycji dominującej,

·        Zaplanuj początek ćwiczeń tak, aby zawierał propozycję ćwiczeń - spotkań dających poczucie bezpieczeństwa, oparcia

     i bliskiego kontaktu,

·        Na zakończenia zajęć proponuj ćwiczenia wyciszające, uspokajające

 

 Rodzaje ćwiczeń:

 

W programie ćwiczeń ruchowych Weronika Sherborne wyróżnia następujące grupy ćwiczeń wspomagających rozwój dziecka:

 

a)     Ćwiczenia prowadzące do poznania własnego ciała:

 

·        Wyczuwanie brzucha, pleców, pośladków

 

·        Wyczuwanie nóg w ruchu i siedząc

 

·        Wyczuwanie łokci

 

·        Wyczuwanie twarzy

 

·        Wyczuwanie całego ciała

 

b)    Ćwiczenia pozwalające zdobyć pewność siebie i poczucie bezpieczeństwa w otoczeniu:

 

·        Ćwiczenia indywidualne

 

·        Ćwiczenia w parach

 

·        Ćwiczenia w grupie

 

c)     Ćwiczenia ułatwiające nawiązanie kontaktu i współpracy z partnerem  i z grupą:

 

·        Ćwiczenia „z” w parach

 

·        Ćwiczenia „przeciwko” w parach

 

·        Ćwiczenia „razem” w parach

 

·        Ćwiczenia „razem” w grupie

 

d)    Ćwiczenia twórcze

 

4.     Ćwiczenia praktyczne

 

Ćwiczenia wstępne:

  Powitanie : dzień do-bry (uderzamy dłońmi o podłogę), dzień do-bry (uderzamy dłońmi o kolana), dzień do-bry (klaszczemy),    

    dzień do-bry (klaszczemy nad głową).

  Przywitanie się w parach: witają się nasze dłonie, witają się nasze łokcie, witają się nasze głowy, witają się nasze stopy, witają się

    nasze kolana, witają się nasze plecy, itd.

 

Ćwiczenia "z" w parach:

  "Lustro"- uczestnicy zajęć siedzą parami naprzeciwko siebie, jedna osoba wykonuje dowolne ruchy, gesty, wykorzystuje mimikę

   twarzy, druga naśladuje ruchy partnera- zmiana ról.

  Jedna osoba leży na podłodze, partner turla ją w różne strony - zmiana ról.

  "Naleśnik"- jedna osoba leży na plecach, na podłodze, partner "zwija ją  w naleśnik", "smaruje dżemem, posypuje cukrem, kroi" -    

    zmiana ról.

  Partnerzy siedzą na podłodze w siadzie prostym, opierają się plecami o siebie, jedna osoba pcha plecami partnera- zmiana ról.

  "Wóz"- jedna osoba ciągnie za kostki partnera, który leży na plecach.

  Jedna osoba siada przy nodze partnera, obejmuje go rękoma, ten powoli idzie ciągnąc go.

  "Fotelik"- jedna osoba w siadzie skrzyżnym, partner siada opierając się  plecami o nią, kołysanie partnera przy dźwiękach muzyki

    Klasycznej, relaksacja.

  "Tunel" - jedna osoba w klęku podpartym, partner przechodzi pod nią.

  Prowadzenie ślepca - jedna osoba ma zamknięte oczy, partner prowadzi go po sali – zmiana ról.

  "Krokodyl"- jedna osoba leży na brzuchu, partner kładzie się na nią tak, by  brzuchem dotykać jej pleców, wozi ją po sali.

 

Ćwiczenia "przeciwko" w parach:

  partner zwija się w kłębek, druga osoba próbuje go "rozwinąć" - zmiana ról.

  partner siedzi mocno podparty na podłodze, druga osoba próbuje go przesunąć - zmiana ról.

 

Ćwiczenia "razem" w parach:

  Siedząc przodem do siebie i trzymając się mocno za ręce, jeden z partnerów kładzie się na plecach, drugi przyciąga go do siebie.

  Stojąc przodem do siebie i trzymając się mocno za ręce, palce stóp ćwiczących złączone, jeden z partnerów odchyla się od

   drugiego.

  jeden z partnerów stoi tyłem do drugiego, nie odrywając nóg od podłogi "upada" na ręce partnera.

 

Ćwiczenia "razem" w grupie:

  Huśtanie partnera trzymając go za kostki i nadgarstki.

  Uczestnicy zajęć tworzą tunel (klęk podparty), ostanie osoby czołgają się pod tunelem na plecach lub brzuchu przechodząc na

   początek itd.

  Trzy osoby w klęku podpartym kołyszą partnera, który leży na ich plecach (jedna osoba asekuruje).

 

Zakończenie zajęć:

 

  "Płynęła sobie rzeczka"- masaż całego ciała.

 

  Wszyscy leżą na podłodze, mają zamknięte oczy, jedna osoba przechodzi pomiędzy leżącymi osobami tak, by nikogo nie

   dotknąć, potem wyznacza następną - relaks przy muzyce klasycznej.

 

  Pożegnanie się: do-wi-dze-nia (uderzamy dłońmi o podłogę), do-wi-dze-nia (uderzamy dłońmi o kolana), do-wi-dze-nia

   (klaszczemy), do-wi-dze-nia (klaszczemy nad głową).

 

5.     Podsumowanie zajęć: uczestnicy wypełniają ankietę ewaluacyjną

 

 

Literatura:

 

1.     Sherborne.W „ Ruch rozwijający dla dzieci”, PWN Warszawa 2002.

2.     Bogdanowicz M, Kisiel B, Przasnyk M, „Metoda W. Sherborne w terapii wspomagania rozwoju dziecka”,

     WSiP Warszawa 1992

3.     Bogdanowicz M, Kasica A, „Ruch Rozwijający dla wszystkich”, Wydawnictwo Harmonia Gdańsk 2003.

4.     Snochowska M, „Metoda W. Sherborne w edukacji wczesnoszkolnej”, Wychowanie fizyczne i zdrowotne nr 4 1996.